Wydanie świadectwa pracy

Kilkukrotnie w naszej praktyce zawodowej spotkaliśmy się z pytaniami dotyczącymi terminu, w jakim pracodawca zobowiązany jest wydać świadectwo pracy. Często dochodzi bowiem do sytuacji, że pracownik, chcąc podjąć pracę w innym zakładzie lub zarejestrować się w Urzędzie Pracy jako bezrobotny, musi interweniować u podmiotu zatrudniającego z powodu opóźnień w wydaniu świadectwa pracy. Termin wydania tego dokumentu został wskazany w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. W art. 97 k. p. określono wprost, iż w razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy w dniu, w którym następuje ustanie stosunku pracy. Jest to zasada, którą należy w pierwszej kolejności stosować. Praktyka wygląda jednak zupełnie inaczej, gdyż pracodawcy najczęściej opierają się na drugiej części przywołanego przepisu, który umożliwia wydanie świadectwa pracy w terminie 7 dni od dnia ustania stosunku pracy poprzez przesłanie go za pośrednictwem operatora pocztowego lub doręczenie w inny sposób. Takie rozwiązanie możliwe jest tylko wtedy, gdy wydanie świadectwa w dniu ustania stosunku pracy jest niemożliwe z przyczyn obiektywnych, jednak jak już powyżej wskazałam, jest to nagminnie nadużywane przez podmioty zatrudniające, które uznają, że podstawową zasadą jest wydanie świadectwa w terminie 7 dni od dnia ustania stosunku pracy. W art. 97 k. p. ustawodawca przewidział jeden wyjątek, w którym dopuścił możliwość odstąpienia od wydawania świadectwa pracy – wówczas, gdy pracodawca planuje z tym pracownikiem nawiązać nowy stosunek pracy w ciągu 7 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego.

Co w sytuacji, gdy pracodawca nie wydaje nam świadectwa pracy? Rodzi to dla niego dwa rodzaje skutków. Z jednej strony zgodnie z art. 282 § 1 pkt 3 k. p. takie zaniechanie stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika, za które przewidziana jest kara grzywny w wysokości od 1 000 do 30 000 złotych. Z drugiej strony pracownik ma prawo wystąpić do sądu z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa pracy. Wówczas sąd w korzystnym dla pracownika wyroku ma obowiązek określić treść tego dokumentu. Dodatkowo pracownik może dochodzić od pracodawcy odszkodowania w razie wyrządzenia mu szkody spowodowanej niewydaniem lub niewydaniem w terminie świadectwa pracy w wysokości wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy z tego powodu, jednak nie dłuższy niż 6 tygodni. Zaistnienie powyższej okoliczności pracownik musi jednak udowodnić w toku postępowania sądowego. Powyższe nie będzie jednakże nadmiernie skomplikowane w sytuacji, gdy nie nawiązał on nowego stosunku pracy z innym zakładem, pomimo otrzymania oferty, z powodu braku świadectwa pracy lub też nie mógł zarejestrować się jako bezrobotny i otrzymać zasiłku. Jest to zatem dodatkowy sposób zmobilizowania pracodawców do terminowego wydania świadectwa pracy. Z naszego doświadczenia wynika, że pisemny wniosek o wydanie świadectwa pracy z zagrożeniem skierowania sprawy do sądu oraz zawiadomienia Państwowej Inspekcji Pracy działa niezwykle mobilizująco na pracodawców i ostatecznie taki dokument jest pracownikowi wydawany.