Upadłość konsumencka prezesa zarządu spółki z o.o.

Ponieważ liczba ogłoszonych upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (tzw. upadłości konsumenckich) z roku do roku nadal istotnie rośnie, to wśród prowadzonych przez nas spraw pojawiają się także przypadki konsumentów, którzy są zainteresowani złożeniem takiego wniosku, ale mają wątpliwości, czy są do tego uprawnieni z racji pełnionej przez nich funkcji członka zarządu osoby prawnej. Dodatkowo, zdarzają się sytuacje, kiedy to dana osoba jest zarazem jedynym wspólnikiem spółki z o.o.

Zgodnie z art. 491¹ ust. 1 Prawa upadłościowego Przepisy niniejszego tytułu stosuje się wobec osób fizycznych, których upadłości nie można ogłosić zgodnie z przepisami działu II tytułu I części pierwszej. Przepis ten reguluje tzw. uproszczoną upadłość konsumencką, czyli taką, w której to syndyk prowadzi akta sprawy i przygotowuje najczęściej projekt planu spłaty zobowiązań upadłego, a całe postępowanie z udziałem syndyka ma trwać z założenia ok. sześć miesięcy i nie generować nadmiernych kosztów. Jest to obecnie najpopularniejszy rodzaj upadłości. Z kolei wspomniany wyżej dział II tytułu I ustawy dotyczy ogłoszenia upadłości na zasadach ogólnych m.in. takich podmiotów jak:

– przedsiębiorców w rozumieniu art. 43¹ Kodeks cywilny, czyli osoby fizycznej, osoby prawnej i jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 33¹ § 1 KC, prowadzącej we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową;

– spółek z o.o., prostych spółek akcyjnych i spółek akcyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej;

– wspólników osobowych spółek handlowych, ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem;

– wspólników spółki partnerskiej.

Jak widać w ww. katalogu nie ma na przypadku pełnienia funkcji członka czy prezesa zarządu spółki kapitałowej, ponieważ sam fakt członkostwa w organie spółki nie oznacza z automatu prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Pogląd taki prezentuje również Robert Adamus w swoim komentarzu do ustawy Prawo upadłościowe (R. Adamus, Prawo upadłościowe. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2021). W związku z tym, osoba taka po wydaniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości będzie nadal zajmować się interesami spółki, natomiast w skład masy upadłości wejdzie ewentualne wynagrodzenie pobierane przez nią z tytułu pełnionej funkcji; syndyk nie będzie mógł domagać się od upadłego rezygnacji z zajmowanego stanowiska.

Warto przy tym jednak zwrócić uwagę na to, że jeżeli członek zarządu spółki z o.o. prowadzi jednocześnie jednoosobową działalność gospodarczą, to wówczas pozostaje mu złożenie wniosku w przedmiocie ogłoszenia upadłości na zasadach ogólnych.

[Stan prawny na 11.12.2024 r.]