Postępowanie o zatwierdzenie układu – czy to się opłaca?

Postępowanie o zatwierdzenie układu, czyli tzw. PZU, jest jednym z czterech postępowań restrukturyzacyjnych, które są dostępne dla przedsiębiorcy, który jest niewypłacalny lub zagrożony niewypłacalnością. W tym wpisie chcielibyśmy skupić się na podstawowych zaletach prowadzenia tego postępowania z punktu widzenia dłużnika, który tymczasowo znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

Czas

Podstawową zaletą PZU jest czas jego trwania. Ustalając dzień układowy (tj. dzień, według którego ustala się wierzycieli uczestniczących w postępowaniu) należy pamiętać, że dzień taki nie może przypaść wcześniej niż trzy miesiące przed dniem złożenia do sądu wniosku o zatwierdzenie układu.

Nadzorca układu

Dłużnik samodzielnie wybiera doradcę restrukturyzacyjnego, z którym podpisuje umowę o świadczenie usług dotyczących pełnienia funkcji nadzorcy układu. Jest to pozasądowy organ, który prowadzi całe postępowanie do momentu złożenia do sądu wniosku o zatwierdzenie układu. Dzięki temu proces przejścia dłużnika przez PZU jest dla niego bardziej komfortowy niż w sytuacji, kiedy to sąd narzucałby mu osobę nadzorcy.

Koszty

Koszty postępowania są dłużnikowi z góry znane, ponieważ wysokość wynagrodzenia nadzorcy układu dłużnik ustala samodzielnie w zawartej umowie. Kwota wynagrodzenia zależy przede wszystkim od liczby wierzycieli i wysokości ich wierzytelności oraz od rozmiarów i struktury prowadzonego przez dłużnika przedsiębiorstwa. Do tego dochodzi jeszcze opłata sądowa w wysokości 1000 złotych od wniosku o zatwierdzenie układu po samodzielnym zbieraniu głosów, którą dłużnik jest zobowiązany zapłacić do sądu.

Ochrona przed egzekucją

Jeżeli dłużnik zdecyduje się na dokonanie obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, to od dnia ukazania się obwieszczenia aż do prawomocnego umorzenia lub zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu (co może potrwać nawet przeszło pół roku) postępowania egzekucyjne wszczęte wcześniej ulegają zawieszeniu z mocy prawa, a po dniu obwieszczenia niedopuszczalne jest wszczęcie nowego postępowania komorniczego w stosunku do masy układowej (majątku dłużnika i mienia służącego mu do prowadzenia działalności gospodarczej, a niebędącego jego własnością).

Jeżeli w terminie czterech miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa. Oznacza to, że przez minimum cztery miesiące od dnia dokonania obwieszczenia (termin ten ustala samodzielnie dłużnik z nadzorcą) dłużnik korzysta z możliwości poprawienia swojej płynności finansowej bez ryzyka wszczynania nowych postępowań egzekucyjnych.

Karencja w spłacie zadłużenia

W toku postępowania o zatwierdzenie układu dłużnik nie ma obowiązku regulować zadłużenia, które istniało w dniu układowym – spłata kredytów, pożyczek i innych zobowiązań jest zawieszona na czas trwania PZU, a o ich dalszym losie decyzję podejmować będą wierzyciele głosujący nad układem.

Propozycje układowe

W PZU to dłużnik wykazuje się inicjatywą i określa realne oraz wykonalne dla niego warunki spłaty istniejącego zadłużenia, a z kolei wierzyciele głosują nad przedstawionymi przez niego propozycjami ugodowymi. W razie przyjęcia układu najczęściej dochodzi do rozłożenia całości zadłużenia na raty (nawet do 10 lat), ustanowienia okresu karencji w spłacie, redukcji zadłużenia do obowiązku spłaty tylko całej lub określonej części należności głównej, przy jednoczesnym umorzeniu odsetek, kar i innych kosztów ubocznych.

Jeżeli dłużnik wywiąże się z przyjętego układu, to jego łączne zadłużenie zostanie zredukowane do sum określonych w układzie. Dzięki temu od dnia zatwierdzenia układu przez sąd dłużnik nie będzie musiał obawiać się wszczęcia egzekucji przez jego wierzyciela objętego układem, tylko będzie mógł się skupić na realizacji planu restrukturyzacyjnego, którego celem jest poprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa dłużnika.

Krok przed upadłością

Można powiedzieć, że PZU jest ostatnią szansą na wyjście przedsiębiorstwa dłużnika z kryzysu i uniknięcie upadłości. Postępowanie to daje możliwość kontynuowania prowadzenia działalności gospodarczej i zachowania stworzonych miejsc pracy oraz zbudowanej przez lata renomy własnej marki dłużnika i jego bazy klientów oraz kontrahentów. Dodatkowo postępowanie upadłościowe wiąże się z niewątpliwie wyższymi kosztami sądowymi i kosztami syndyka masy upadłości ponoszonymi przez dłużnika, a jednocześnie poziom zaspokojenia wierzytelności upadłego dłużnika jest zdecydowanie niższy niż w przypadku prowadzonego PZU, ponieważ ustawodawca przewidział w Prawie upadłościowym kategorie interesów, według których spłaca się poszczególnych wierzycieli z sum uzyskanych z likwidacji majątku upadłego, przy czym pierwszeństwo w spłacie posiada organ rentowy, a przed nim jeszcze wszystkie koszty postępowania upadłościowego.

Podsumowanie

Na pierwszy rzut oka PZU może wydawać się wyjątkowo skomplikowanym rozwiązaniem poprawy sytuacji majątkowej dłużnika, jednak po przeanalizowaniu jego wszystkich zalet można dojść do wniosku, że zanim zdecydujemy się na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, warto jest podjąć próbę wyjścia z kryzysu na własnych warunkach, korzystając przy tym ze wsparcia nadzorcy układu.

 [Stan prawny na 15.07.2024]