W naszej praktyce czasami pojawia się temat kuratora ustanowionego dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez sąd rejestrowy na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego. Sytuacja ta ma zazwyczaj miejsce, gdy w składzie zarządu spółki występują braki osobowe i przez to nie ma osób uprawnionych do reprezentowania osoby prawnej w sprawie sądowej lub przed innym organem administracji. W takim przypadku zainteresowany podmiot składa do sądu rejestrowego wniosek o ustanowienie kuratora i jednocześnie wpłaca zaliczkę ustaloną przez sąd (art. 6032 § 2 KPC) na poczet przyszłych kosztów działania kuratora.
W dalszej kolejności sąd rejestrowy wydaje postanowienie o powołaniu kuratora, w którym określa jego główne zadania oraz czas, przez jaki będzie pełnił swoją funkcję. Do najczęstszych obowiązków kuratora należy powołanie lub uzupełnienie składu zarządu, reprezentowanie spółki w danym postępowaniu sądowym lub administracyjnym oraz, w razie niepowołania zarządu, rozwiązanie spółki, czyli w praktyce złożenie wniosku o rozwiązanie spółki i otwarcie likwidacji. Sprawy takie zazwyczaj trwają od kilku miesięcy do roku lub dwóch lat.
A gdzie w tym wszystkim jest wynagrodzenie kuratora i jaki związek z tym mają wspólnicy spółki z o.o.? Odpowiedzi na te pytania udzielił ustawodawca w sposób dość nieoczywisty, ponieważ w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. W aktualnym stanie prawnym nie mamy już przepisów dotyczących wynagrodzenia kuratora, które poprzednio znajdowały się w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym. W związku z tym, należy odwołać się do art. 179 § 1 KRO, który stanowi, że organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której kurator jest ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żądał ustanowienia kuratora.
Wyżej przywołany przepis to dopiero wstęp do udzielenia wyczerpującej odpowiedzi, ponieważ nie można zapomnieć o regulacji przepisu szczególnego, tj. art. 6034 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z paragrafem pierwszym wspomnianego artykułu kurator za swoją pracę ma prawo do wynagrodzenia i do zwrotu uzasadnionych wydatków, które poniósł w związku ze swoimi czynnościami (np. koszty przejazdów, korespondencji czy zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników). Koszty te tymczasowo obciążają podmiot, który wnioskował o ustanowienie kuratora oraz Skarb Państwa w pozostałym zakresie.
Zaprezentowana w art. 6034 § 2 KPC reguła ma jednak charakter tymczasowy. W postanowieniu końcowym wydanym w sprawie z wniosku kuratora o ustalenie jego wynagrodzenia, sąd rejestrowy orzeka jednocześnie o obowiązku zwrotu kosztów poniesionych tymczasowo przez wnioskodawcę lub Skarb Państwa solidarnie od osoby prawnej, dla której kurator został ustanowiony, oraz osób obowiązanych do powołania organu uprawnionego do reprezentacji. W praktyce oznacza to tyle, że w sytuacji ustanowienia kuratora rejestrowego ustawodawca zdecydował się wprowadzić dodatkową odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki z o.o., ponieważ najczęściej spółki posiadające kuratora nie prowadzą już działalności gospodarczej, nie mają majątku i w związku z tym nie są w stanie pokryć wynagrodzenia kuratora.
Dlatego też w interesie wspólników nie jest zapominanie o spółce pozbawionej zarządu i jej dalszych losach – bierna postawa nie rozwiąże istniejącego problemu, a jedynie doprowadzi do kolejnych, negatywnych następstw. Z tego powodu, wspólnicy powinni być żywo zainteresowani podjęciem kroków zmierzających do reaktywacji działalności spółki albo jej rozwiązania i otwarcia likwidacji. W przeciwnym razie, osoby te narażają się na poniesienie dodatkowych kosztów wynagrodzenia kuratora. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że aktywną postawę wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynagradza również sam ustawodawca, przewidując możliwość zwolnienia wspólników z ponoszenia przez nich kosztów działania kuratora, o ile osoby takie podjęły z zachowaniem należytej staranności, czynności zmierzające do powołania lub wyboru organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu (art. 6034 § 4 zd. 2 KPC).
Podsumowując, jeżeli posiadamy choćby jeden udział w spółce z o.o., to powinniśmy o tym pamiętać i od czasu do czasu należy sprawdzić, czy nasza spółka jeszcze działa, a jeśli nie, to jaka jest przyczyna tego stanu, czy da się to zmienić i czy nie lepiej rozważyć sprzedaż naszych udziałów.
Dodaj komentarz